سرخ کلاه ها!

پریشب صدا و سیمای جیمهوری اسلامی برنامه مستندی در باب معماری عهد صفویه پخش می کرد و بنده به دلیل علاقه زایدالوصفی که به فرهنگ ایرانی دارم با حرص و ولع تمام پای تلوزیون نشستم و غرق گچ بریها و طاقها و دیوارها و پنجره های رنگارنگ بناهای عهد صفویه شدم

گوینده برنامه مستند در مورد معماری دوران صفویه توضیح می داد و به نحوه الهام گرفتن نقش پنجره ها از صحنه طلوع و غروب خورشید اشاره می کرد

در فرازی از توضیحات، گوینده برنامه گفت که این معماری بدست هنرمندان "سرخ کلاه"ها انجام پذیرفته و بلافاصله با پخش صحنه هایی از حوض وسط حیاط خانه های متعلق به "سرخ کلاهها" ادامه داد که روزگاری کودکان به همراه مادرانشان خوشحال و خندان بر کنار این حوضها می نشستند! و متعاقبا صدایی کودکانه پخش شد که به زبان فارسی تهرانی و به سبک تبلیغات تلوزیونی که شامپو ببک را تبیلغ میکند، که با مادرش نجوا میکرد

به همسرم گفتم این "سرخ کلاه"ها عجب طایفه هنرمندی بوده اند و جالب اینکه که چرا در تاریخ ایران تابحال اسمی از ایشان برده نشده است... او خندید و گفت منظورگوینده همان طوایف"قزلباش" اه که به زبان فارسی ترجمه شده بود! گفتم نه بابا! اشتباه میکنی! قزلباشها ترک بودند و فرزندانشان وقتی همراه مادرانشان بر کنار حوضها ی خانه هایشان مینشستند به زبان فارسی تهرانی تکلم نمیکردند بلکه به زبان ترکی آذربایجانی گفتگو مینمودند!

همسرم خندید و گفت کجای کاری بابا! شهریار پرآوازه شما در خانه با مادرش فارسی حرف میزد(طبق سریال کمال آقا تبریزی) تا چه برسد به کودکانتان!

چند دقیقه ای اندیشیدم و یادم آمد که ای دل غافل! من هم که بچه بودم با مادرم و برادر و خواهر هایم و بایرام پسر همسایه، به زبان  فارسی حرف میزدم و وقتی به نانوایی سر کوچه میرفتم به زبان فارسی از شاطر عباس به جای "چؤرک" طلب"نون" میکردم

و اینکه "یئددی گءؤز" گویا هیچوقت وجود خارجی نداشته و ما همیشه کوه "هفت چشمه" را به نظاره مینشستیم  و  هراز چندگاهی برای بازی و تفریح به دامنه اش میرفتیم و  اینکه جزایر دریاچه ارومیه هم از قدیم الایام اسامی فارسی داشته اند!

عجبا! ...عجبا که من چقدر بد حافظه شده ام!

*****************

دوست عزیزی به نام خوشه ویست! کامنت گذاشته اند که:

سلام
چند سوال داشتم:
من درست متوجه نشدم که شما به اینکه ترک زبانها خیلی از مواقع به زبان فارسی حرف می زنند مهر تائید زدید یا اینکه انکار کردید؟
و اینکه "بعضی مناطق قبلا با اسمی غیر از ترکی از آنها یاد می شد و به تازگی نامهای ترکی گرفته اند" قبول می کنید؟
با مسئله ای به نام پانترک موافقید؟

خدمت این دوست مهربان که ظاهرا ترک زبان نیستند و متعاقبا عبارات کنایه آمیز متن را متوجه نشدند عرض کنم که استفاده از قید زمانی « خیلی وقتها» برای فارسی صحبت کردن ترک زبانها درست نیست زیرا که ترکها فقط در مرکز (تهران) و فضای رسمی-دولتی کشور به زبان فارسی تکلم میکنند و در شهرهای ترک نشین(آذربایجان شرقی و غربی و زنجان و اردبیل و ...) و و به طرق اولی در خانه خود به زبان ترکی آذری تکلم مینمایند و متعاقبا اسامی فرزندانشان و شهر و محله و اسب و خر و سگ و گربه شان را  از کلمات ترکی انتخاب میکنند

متن بالا اعتراضی کنایه آمیز به انکار واقعیتهای مذکور توسط برخی بازیگران فرهنگی سیاسی جیمهوری اسلامی است

در مورد پانترکیزم هم زعم بنده این است که این عبارت در حوزه ادبیات سیاسی معنادار است نه در حوزه فرهنگ، در حالی که حرکتهای مردم آذربایجان جنس فرهنگی دارد هرچند گاها توسط سیاستمداران پانترک یا ... مورد سوءاستفاده قرار میگیرد

و باز هم بر این اعتقادم که پانترکها در داخل ایران پایگاه مردمی ندارند ولی گفتمان هویت طلبی ترکان آذری ایران در سینه  مردم آذربایجان جای دارد

***************

دوستی به نام عباس آقا پیام گذاشته اند که:

سلام دوستوم

من اخرش خط مشی شما رو نفهمیدم بالاخره حکومتی و طرفدار جریان حاکم نظام هستید یا اینکه طرفدار خلق ترک منطقه؟؟؟؟/

گاهی به نعل میزنید و گاهی به میخ دم

ای قاغا هارالیسان هارا گئدیرسن؟ کیمی اوزونن آپاریرسان؟

یاشیاسان

خدمت این دوست عزیز نکات ذیل را لازم به توضیح می دانم:

1-       چه کسی گفته که فعالان فرهنگی آذربایجان حتما باید ضد حکومت باشند؟ حکومت جمهوری اسلامی به واسطه انقلاب اسلامی تمام مردم ایران تشکیل شده و وظیفه آن تحقق اهداف انقلاب مردم است. هزاران شهید در این مسیر خون داده اند و میلیونها خانواده داغدار شده اند و در رثای برادران و فرزندان و پدرانشان گریسته و به رنج و مشقت افتاده اند. شاهد حرف من هم گلزار شهدای نقده است.تا بحال به مزار شهید "قاسم ریش سفید" سر زده اید؟

2-       ایراد ما به حکومت این است که از مبانی و آرمانهای انقلاب فاصله گرفته و در حوزه مسایل فرهنگی و حقوق قومیتها، استراتژی اشتباهی را انتخاب کرده و عدالت را رعایت نمیکند. ما مخالف سیاستهای غلط جمهوری اسلامی هستیم نه خود جمهوری اسلامی! ما با آنانی که جمهوری اسلامی را با ارث پدرشان اشتباه گرفته اند مشکل داریم نه با جمهوری اسلامی! نظام مال ماست و ارث پدران و مادران زحمت کش این مردم است .

3-       جمهوری اسلامی هرچقدر هم اشتباه بکند سگ اش به کشورهای مدعی فرهنگ ترکی شرف دارد. کشورهای مزبور هیچکدام از فرهنگ و ارزشهای خود نتوانسته اند صیانت بکنند و هر چه دارند را به تاراجداده اند! فکر نمیکنم کسی پیدا بشود که توصیف فاحشه خانه های رسمی دول مزبور را نشنیده باشد و یا اینکه میزان خودباختگی شان را در مقابل فرهنگ منحط غربی ندیده باشد! یکی از شاخصهای فرهنگی مردم آذربایجان حیا و عفت زنانش و غیرت و مردانگی مردانش است...آیا در کشورهای مزبور از این شاخصه ها نشانی میبینید؟

4-       گفتمان پانیستی گفتمانی غیر بومی است که در پشت پرده آن اهداف سیاسی کشور آذربایجان نهفته است تا بتواند ضمن پنهان نمودن بحرانهای اجتماعی و هویتی و اقتصادی و سیاسی کشور خود از ایران باج بگیرد و حتی راهبردهای غربیها را در داخل کشور ایران به پیش ببرد. حقوق مردم آذربایجان در داخل قانون اساسی پیشبینی شده و کاری که باید انجام شود در گام اول خیزش فرهنگی مردم آذریابجان و در گام دوم احیا و استفاده از ظرفیتهای قانون اساسی است.

5-       من اهل دیار سلدوز هستم و فرهنگ و زبانم ترکی آذری و کشورم ایران بزرگ و دینم اسلام و مذهبم تشیع است و انقلاب اسلامی و نظام جمهوری اسلامی را از پدران و مادرانم به ارث برده ام و امام خمینی را اسطوره تاریخ میپندارم و هرکسی را که مبانی هویتی ام را انکار کند دشمن میدانم

6-       نکته آخر اینکه من نگارنده مطلب فوق در تقسیم بندی شما جای نمیگیرم بلکه یک"هویت طلب" هستم.

/ 2 نظر / 10 بازدید
خوشه ویست

سلام چند سوال داشتم: من درست متوجه نشدم که شما به اینکه ترک زبانها خیلی از مواقع به زبان فارسی حرف می زنند مهر تائید زدید یا اینکه انکار کردید؟ و اینکه "بعضی مناطق قبلا با اسمی غیر از ترکی از آنها یاد می شد و به تازگی نامهای ترکی گرفته اند" قبول می کنید؟ با مسئله ای به نام پانترک موافقید؟

عباس

سلام دوستوم من اخرش خط مشی شما رو نفهمیدم بالاخره حکومتی و طرفدار جریان حاکم نظام هستید یا اینکه طرفدار خلق ترک منطقه؟؟؟؟/ گاهی به نعل میزنید و گاهی به میخ دم ای قاغا هارالیسان هارا گئدیرسن؟ کیمی اوزونن آپاریرسان؟ یاشیاسان